YBS309U-BİLGİ TOPLUMU VE E-DEVLET – Ünite 1: Bilgi Toplumu (Özet)

YBS309U-BİLGİ TOPLUMU VE E-DEVLET

Ünite 1: Bilgi Toplumu


Bilgi, enformasyon ve veri kavramları arasındaki farkı ayırt etmek

Bilgi toplumuyla birlikte önemli hâle gelen bilgi, veri ve enformasyon kavramlarıyla karıştırılmakta hatta bazen birbirlerinin yerine kullanıldığı görülmektedir. İngilizcede bilginin karşılığı olarak knowledge, enformasyonun karşılığı olarak da information sözcüğü kullanılmaktadır. Bu iki terimin de genelde Türkçeye bilgi olarak çevrildiği görülmektedir. Yine de bu kavramların farklı anlamlar taşıdığını, ancak birbirleriyle ilişkili olduğunu vurgulamak gerekir. Enformasyon veriden doğmakta ve bilgiye dönüşmektedir. Veri, kendi başına anlam ifade etmeyen fakat nesnelerin özelliklerini, olayları ve ilişkili çevreleri tanımlayan sembollerdir. Enformasyon, verilerin verilerle ya da bilgiyle ilişkilendirilmiş, anlam kazanmış hâlidir. Bilgi, enformasyonun bilen tarafından içselleştirilmiş, tecrübe ve algılar tarafından şekillendirilmiş; genellikle kişiye özel ve öznel halidir. Bilgi, bir konuyla ilgili fikir sahibi olma, konuya hâkim olma, herhangi bir şeyi, bir kişiyi veya bir olayı, deneyim ve gözlemler sonucu öğrenme ve özümsemedir.


Bilgi toplumunun gelişimini ve özelliklerini özetlemek

Bilgi toplumu 20. yüzyılın sonlarında, mikro-elektronik ve iletişimdeki gelişmeyle ivme kazanan, bilgisayar gücünün işyerlerinden sonra okullarda, evlerde, her yerde gündelik yaşama girmesiyle ortaya çıkan yeni bir yaşam biçimi ve yeni bir toplum düzenidir. Tarım ve endüstri devriminden sonra üçüncü bir büyük dönüşümle ortaya çıkan uygarlık aşamasıdır. Bilgi toplumunun tanımında, toplumsal kurumlardaki değişimleri vurgulayan çeşitli yaklaşımlar vardır. Bu farklı yaklaşımlara bağlı olarak endüstri toplumu kavramının yerine, ortaya çıkmakta olan yeni toplumu tanımlamayı amaçlayan çok sayıda yeni kavram ortaya atılmıştır. Bu kavramlardan bazıları post-modern çağ, endüstri sonrası toplum, kişisel hizmet toplumu, kapitalizm sonrası toplum, bilgi toplumu, enformasyon veya bilişim toplumu, ağ toplumu olarak sayılabilir. Bu kavramlardan Bell’in endüstri sonrası toplum kavramı yeni toplumu tanımlamak için yaygın kabul görmüştür. Ancak son dönemde Japon araştırmacıların ortaya attıkları enformasyon toplumu kavramı daha çok tercih edilmeye başlanmıştır. Türkiye’de ise enformasyon toplumu kavramı da sıkça kullanılmakla birlikte Drucker’ın önerdiği bilgi toplumu kavramı daha çok tercih edilmektedir.

Bilgi toplumunda bilgi, ekonominin başlıca ham maddesi ve en önemli ürünü haline gelmiş, tarım, endüstri ve hizmet sektörlerinin yanında bir dördüncü sektör olarak bilgi sektörü giderek artan bir öneme sahip olmuştur. Endüstri toplumunun doğuşunda nasıl buhar makinesi, elektrik, içten yanmalı motorlar gibi enerji teknolojisi büyük rol oynamışsa bilgi teknolojisi de bilgi toplumunun doğuşunda aynı role sahip olmuştur. Özellikle internetin endüstri toplumunun başlamasını sağlayan buharlı makineden sonra dünya tarihinin en etkili olgusu olduğu söylenebilir. Bilgi toplumuna dönüşümde ana sağlayıcı olan bilgi teknolojilerini üretmek ve tüm alanlarda uygulamak ön plana çıkmaktadır.

Bilgi toplumunda ekonomik hayatın bir parçası olan bilgi, iş hayatını büyük ölçüde etkileyerek ticaretin ve işlerin yapılış yöntemlerini değiştirmiştir. Bilgi teknolojisindeki gelişmeler üretim, pazarlama, eğitim, sağlık, bankacılık ve benzeri birçok alanda köklü değişiklikleri getirmiştir. Bilgisayarlar, tabletler, akıllı telefonlar ve İnternet aracılığıyla artık tüm işlemler çevrimiçi olarak yürütülebilmektedir. Bu çağın en tipik özelliği toplumların hızla değişmesidir. Bilgi toplumunda standartlaşma, merkeziyetçilik, fabrika düzeni ortadan kalkmıştır ve sürekli ve hızlı değişim egemendir. Bilgi toplumunda bir önemli girdi de insan faktörüdür; bilgiyi kullanacak olan insandır. Bu açıdan, eğitim ve öğretimde süreklilik önem kazanmış; öğrenmeyi öğrenmek temel bir felsefe hâline gelmiştir.


e-Avrupa kapsamında yapılan çalışmaları sıralamak

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızlı gelişimi ülkeler arasında rekabet unsuru yaratmıştır. Avrupa Birliği’ne üye ülkeler bu rekabetten geri kalmamak adına e-Avrupa girişimini başlatmışlardır. Böylece 2000 tarihinde Lizbon’da, Avrupa’yı herkes için bilgi toplumuna dönüştürmeyi hedefleyen Lizbon Stratejisi ortaya çıkmıştır. e-Avrupa girişiminin hayata geçirilmesine yönelik iki eylem planı oluşturulmuştur. Bunlardan ilki e-Avrupa 2002 Eylem Planı’dır. e-Avrupa 2002 Eylem Planı, Avrupa’nın gelecek on yılda “dünyadaki en rekabetçi ve dinamik bilgi tabanlı ekonomisi” haline gelmesini hedeflemiştir. Bu kapsamda belirlenen amaçlar; daha ucuz, daha hızlı ve güvenli İnternet, insana ve beceriye yatırım, İnternetin kullanımını teşvik etmek, küresel ağlar için Avrupa sayısal içeriği ve akıllı taşıma sistemleridir.

2001 yılında ise bu eylem planı genişletilmiş ve AB’ye aday ülkelerin de üye ülkelerle bilgi toplumu olma yolunda aynı standarda sahip olabilmeleri hedefiyle e-Avrupa+ oluşturulmuştur. e-Avrupa 2002 sonrasında e-Avrupa 2005 Eylem Planı kabul edilmiştir. Bu eylem planı geniş bant erişiminin ve kullanımının 2005 yılına kadar Birlik bünyesinde yaygınlaştırılması, İnternet Protokolu Ipv6’nın geliştirilmesi, ağ ve bilgi güvenliği, e-devlet, e-eğitim, e-sağlık ve e-iş konularına odaklanmıştır. Bilgi toplumu olma yolunda Komisyon, 2005’ten 2010 yılına kadar sürecek i2010 adlı yeni bir girişim başlatmıştır. Stratejide tek bir Avrupa bilgi alanı yaratmak, bilgi ve iletişim teknolojilerinde yenilikçi yatırımları ve araştırmayı desteklemek gibi hedefler belirlenmiştir.


Türkiye’nin bilgi toplumu olma yönündeki girişimlerini açıklamak

Türkiye’de, bilgi toplumu olma yönünde çeşitli girişimlerde bulunulmuştur. Kalkınma Bakanlığı bünyesinde Bilgi Toplumu Dairesi kurulmuştur. Türkiye, bilgi toplumuna dönüşüm sürecinde, bilgi ve iletişim teknolojilerinden etkin olarak yararlanmak amacıyla orta ve uzun vadeli stratejiler belirlemiştir.

TUENA, e-Dönüşüm Türkiye Projesi, 2006-2010 Türkiye Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı bu kapsamda önemli eksenlerin belirlendiği stratejiler olmaktadır. Türkiye bu stratejilerde e-devlet, e-sağlık, e-ticaret gibi alanlarda çalışmalar başlatmış, nitelikli personelin yetişmesini hedeflemiş, yeni kanunlar çıkarmıştır.

Page Reader Press Enter to Read Page Content Out Loud Press Enter to Pause or Restart Reading Page Content Out Loud Press Enter to Stop Reading Page Content Out Loud Screen Reader Support
%d bloggers like this: