YBS309U-BİLGİ TOPLUMU VE E-DEVLET – Ünite 3: e-Devlet Altyapı ve Teknolojileri (Özet)

YBS309U-BİLGİ TOPLUMU VE E-DEVLET

Ünite 3: e-Devlet Altyapı ve Teknolojileri


Bilgi ve iletişim teknolojilerinin tarihsel gelişimini açıklamak

Dijital devlet anlayışının e-Devlet altyapısını oluşturan bilgi ve iletişim teknolojilerinin başında bilgisayar ve İnternet teknolojileri gelmektedir. Çağdaş bilgisayarların gelişim dönemlerini dört başlıkta incelemek mümkündür. Bunlar; 1950-1958 tarihleri arasındaki lambalı teknolojiye dayanan ENIAC benzeri birinci kuşak bilgisayarlar, 1958-1964 tarihleri arasındaki transistörlü ikinci kuşak bilgisayarlar, 1965-1971 tarihleri arasındaki tümdevre kullanan ve kendi aralarında iletişim kurabilen üçüncü kuşak bilgisayarlar ve 1972’den günümüze kadar tasarlanan gelişmiş bilgisayarlardır.

Bilgisayarlarda kullanılan teknolojiler elektron tüplerinden transistörlere, transistörlerden entegre devrelere, entegre devrelerden mikroçiplere zamanla küçülüp hızlanmıştır. Bu sayede bilgi ve iletişim teknolojileri herkesin her zaman ve her yerde ulaşabileceği düzeye ulaşmıştır. İlk bilgisayar ağı olan ARPANET 15 bilgisayarın birbirine bağlanmasıyla oluşturulmuştur. WWW teknolojisi, 30 Nisan 1993 tarihinde, telifsiz olarak isteyen herkesin kullanımına açılmıştır. ARPANET ve NSFNET ağlarına 1994 yılı sonuna kadar 110 ülke, 10.000 bilgisayar ağı, 3.000.000’dan fazla bilgisayar ve 25 milyona yakınkullanıcı bağlandı. Bu sayı, WWW ve HTML ile Web Sayfası kavramının kullanıma girdiği 1994-1995 yılları içinde büyük bir patlama gösterdi ve 60 milyona ulaştı. Kasım 2015 itibariyle dünya genelinde üç milyar 345 milyondan fazla insan aktif internet kullanıcısı durumundadır.

e-Devlet altyapısının bileşenlerini sınıflandırmak

e-Devlet altyapısının temel bileşenlerini e-Devlet Portalı (e-Devlet Ana Kapısı), ağ altyapısı, bilgi yönetimi, elektronik kimlik tanımlama ve doğrulama, e-ihaleler ve diğer altyapı bileşenleri şeklinde sıralamak mümkündür. Güçlü bir e-Devlet yapısı oluşturmak için öncelikle vatandaşın devletle ilgili her çeşit ihtiyacına yedi gün yirmi dört saat kesintisiz cevap verebilen bir çevrimiçi hizmet portalının oluşturulması gerekmektedir. Türkiye’nin e-Devlet uygulaması olan e-Devlet Kapısı’nda hizmet sayısı 1316, aktif kullanıcı sayısı ise yaklaşık 25 milyona ulaşmıştır. Ağ altyapısı ile ilgili olarak uydu teknolojileri, fiber optik kablolar ve sayısal radyo vericileri aracılığıyla şehirlerarası, ülkeler ve kıtalararası hatların inşa edilmesi ağ altyapısının güçlenmesini ve iletişimin hızlanmasını sağlamıştır. Özellikle mobil telefonların yaygın olarak kullanılması, servis sağlayıcı firmaların da yaptığı yatırımlarla ülkelerin ağ altyapısı hızlı bir modernizasyon ve genişleme süreci geçirmiştir. Türkiye’de Ağustos 2015’te ihalesi tamamlanan 4.5G, bir başka deyişle LTE Advanced, 300Mbps (saniyede 37,5MB) ve üzerine ulaşabilmektedir. Türkiye’de uluslararası bağlantı Yunanistan, İtalya, İsrail, Bulgaristan, Romanya ve Rusya ile gerçekleştirilmektedir. Bu bağlantı Akdeniz ve Karadeniz’den geçen üç adet denizaltı fiber optik kablo hattının yanı sıra Intelsat, Inmarsat ve Eutelsat sistemlerindeki hareketli uydu terminalleri ile sağlanmaktadır.

Türkiye’de e-Devlet altyapısının bilgi yönetimi boyutunda Adres Kayıt Sistemi, Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) ve Kent Bilgi Sistemlerinden bahsetmek mümkündür. Türkiye’de Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) ile 2003 yılından itibaren vatandaşlara kimlik numarası tahsis edilmektedir. Elektronik kimlik kartları projesine ise 2007 yılında pilot illerle başlanmıştır. Ancak elektronik kimlik kartları projesi henüz tamamlanmamıştır. Akıllı kart olarak tasarlanan elektronik kimlik kartı, sadece değişken olmayan bilgileri içermektedir. e-Devlet altyapısının ayaklarından biri de e-ihaledir. e-İhale altında elektronik satış projesi olan e-Satış ve Elektronik Kamu Alımları Platformunu saymak mümkündür. e-İhale’nin temel amacı 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca tasfiyelik hale gelen eşyanın satışlarının elektronik ortama taşınarak satışlara katılan kişi sayısı ile rekabetin daha da arttırılmasıdır. Devlet Malzeme Ofisi (DMO), kamu kurum ve kuruluşlarına merkezi satın alma hizmeti sunmaktadır. DMO’nun dışında Kamu İhale Kurumu da EKAP’ı (Elektronik Kamu Alımları Platformu) geliştirmiştir. EKAP il bazında iş zekası raporları da yayınlamaktadır. Diğer e-Devlet altyapılarına Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP), Ortak Çağrı Merkezi, SBSGM İletişim ve Yardım Merkezi ve Eczane Otomasyon Sistemi örnek verilebilir.

Page Reader Press Enter to Read Page Content Out Loud Press Enter to Pause or Restart Reading Page Content Out Loud Press Enter to Stop Reading Page Content Out Loud Screen Reader Support
%d bloggers like this: